پژوهش های جامعه شناسی معاصر

پژوهش های جامعه شناسی معاصر

شناسایی و تحلیل ساختاری نظام عوامل مؤثر بر امید به آیندۀ نوجوانان نسل زِد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
نفیسه مهدی زاده 1
حسین اکبری 2
فرزاد دهقانیان 3
1 گروه علوم‌اجتماعی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 گروه علوم‌اجتماعی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران (نویسندۀ مسئول).
3 گروه مهندسی صنایع، دانشکدۀ مهندسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
10.22084/csr.2025.31236.2380
چکیده
امید به آینده در ایران، به‌ویژه درمیان نوجوانان نسل زِد به‌عنوان آینده‌سازان جامعه، مسئله‌ای اجتماعی، چندوجهی و پیچیده است. با این‌حال، مطالعات موجود عمدتاً دیدگاهی جزئی و خطی به این پدیده دارند. پژوهش حاضر با رویکردی جامع و سیستمی، تلاش دارد شبکه‌ای از عوامل مؤثر بر امید به آیندۀ نوجوانان را شناسایی و تحلیل ساختاری کند. درمجموع ۹۱ عامل اثرگذار بر امید به آینده از مرور نظام‌مند ۷۸ مقاله (مطالعات منتخب با بهره‌گیری از الگوی پریسما)، مصاحبه با ۱۷ کارشناس حوزه‌های جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و آموزش و مصاحبه با ۲۵ نوجوان نسل Z (متولدان نیمۀ دوم دهۀ ۱۳۸۰) در بافت شهری مشهد شناسایی شد. نتایج حاصل از ترسیم نقشه‌های اثرگذاری/اثرپذیری مستقیم و غیرمستقیم با استفاده از تحلیل ساختاری با روش میک‌مک نشان‌داد که امید به آینده در یک نظام علّی چندسطحی و پیچیده شکل می‌گیرد. نتایج نشان‌داد سه عامل سیاست‌گذاری، آنومی اجتماعی و نابسامانی اقتصادی بیشترین قدرت اثرگذاری و کمترین وابستگی را دارند و به‌عنوان پیشران‌های کلیدی در وضعیت امید به آیندۀ نوجوانان نسل زِد عمل می‌کنند. در مقابل، متغیرهایی مانند سلامت روان، احساس ارزشمندی و نشاط اجتماعی بیشترین اثرپذیری را داشته و نقش خروجی‌های نهایی سیستم را ایفاء می‌کنند. هم‌چنین، عواملی چون: زیست‌جهان رسانه‌ای، انسجام اجتماعی، تحولات اجتماعی و تقویت عاملیت نوجوان به‌عنوان حلقه‌های واسط مسیر انتقال اثر را میان ساختارهای کلان و پیامدهای فردی و اجتماعی تکمیل می‌کنند. این الگو نشان می‌دهد که ارتقای امید به آیندۀ نوجوانان مستلزم اصلاح ساختارهای کلان سیاست‌گذاری، کاهش نابسامانی اجتماعی و اقتصادی و تقویت پیوندهای اجتماعی و رسانه‌ای است. این یافته‌ها بر ضرورت مداخلات سیاستی و فرهنگی در سطوح بالا و میان‌سطحی تأکید دارند؛ مداخلاتی که از بازسازی ساختارهای کلان سیاست‌گذاری و نظم اجتماعی آغاز شده، از مسیر تعاملات فرهنگی و رسانه‌ای عبور کرده و نهایتاً به توانمندسازی روانی و اجتماعی نوجوانان منجر می‌شوند.
کلیدواژه‌ها
امید به آینده
نسل زِد
عوامل مؤثر
تحلیل ساختاری
موضوعات

عنوان مقاله English

Identification and Structural Analysis of the System of Factors Influencing Generation Z Adolescents’ Future Hope

نویسندگان English

Nafiseh Mahdizadeh 1
Hossein Akbari 2
Farzad Dehghanian 3
1 Department of Social Sciences, Faculty of Letters and Humanities, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
2 Department of Social Sciences, Faculty of Letters and Humanities, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran (Corresponding Author).
3 Department of Industrial Engineering, Faculty of Engineering , Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
چکیده English

Abstract
Future hope in Iran—particularly among Generation Z adolescents, as the future builders of society—is a complex, multidimensional social issue. However, existing studies predominantly adopt a partial and linear perspective toward this phenomenon. Adopting a comprehensive, systemic approach, the present study seeks to identify and conduct a structural analysis of the network of factors influencing adolescents’ future hope. In total, 91 influencing factors were identified through a systematic review of 78 articles (selected using the PRISMA framework), interviews with 17 experts in sociology, psychology, and education, and interviews with 25 Generation Z adolescents (born in the second half of the 2000s) in the urban context of Mashhad. Findings from mapping direct and indirect influence–dependence relationships using structural analysis through the MICMAC method revealed that future hope emerges within a complex, multi-level causal system. The results indicated that policy-making, social anomie, and economic instability possess the highest driving power and lowest dependency, functioning as key drivers shaping the state of future hope among Generation Z adolescents. Conversely, variables such as mental health, sense of self-worth, and social vitality showed the highest dependency, acting as the system’s final outcomes. Moreover, factors such as media lifeworld, social cohesion, social transformations, and empowerment of adolescent agency serve as intermediary links that mediate the transmission of influence between macro-structures and individual/social outcomes. This model demonstrates that enhancing adolescents’ future hope requires reforming macro-level policy structures, reducing socio-economic disorder, and strengthening social and media bonds. The findings emphasize the necessity of policy and cultural interventions at macro- and meso-levels—interventions that begin with restructuring policy-making and social order, proceed through cultural and media interactions, and ultimately lead to adolescents’ psychological and social empowerment.
Keywords: Future Hope, Generation Z, Structural Analysis, MICMAC, Social Complexity, Iran.

1. Introduction
Hope for the future constitutes a vital psychological and social resource for young people, shaping their motivation, resilience, and capacity to contribute to society. In Iran, this issue has gained urgency as Generation Z adolescents (born in the early 2000s onward) face mounting social, economic, and cultural uncertainties. While individual-level correlates of hope—such as optimism or self-efficacy—are well documented, broader structural dimensions remain underexplored. The dominance of linear, reductionist models in the literature neglects the multidimensional and interactive processes through which hope is generated and sustained.
The necessity of a structural approach lies in recognizing that adolescents’ hope cannot be reduced to personal attributes alone; it is instead embedded in a dynamic social system shaped by macro-policies, cultural discourses, institutional environments, and family dynamics. Prior studies in psychology and sociology have emphasized the interplay between structural contexts and individual well-being, yet hope as a systemic phenomenon remains undertheorized.
The objective of this study is to bridge this gap by adopting structural analysis (MICMAC) as a methodological tool for mapping the complex network of causal interrelations influencing adolescents’ hope in Iran. By doing so, the study advances both the conceptualization of hope as a social construct and the development of actionable knowledge for policy-making. The urgency of this research stems from increasing reports of youth disengagement, mental health concerns, and emigration tendencies among Iranian adolescents—phenomena that threaten both individual trajectories and broader social cohesion.
The present research, therefore, not only addresses a theoretical lacuna but also carries practical implications for policy and cultural interventions aimed at empowering young people.

2. Materials and Methods
The research employed a three-stage process. First, a systematic literature review was conducted using the PRISMA framework, yielding 78 peer-reviewed studies on hope, youth development, and structural determinants. From these, 56 factors were extracted. Second, expert interviews were carried out with 17 professionals across sociology, psychology, and education to refine and validate the list of factors. Finally, 25 adolescents from urban Mashhad were interviewed to incorporate lived experiences of Generation Z into the framework. Altogether, 91 distinct factors were identified.
These factors were entered into a MICMAC analysis, where experts rated the degree of influence and dependency among variables. A cross-impact matrix was constructed, and direct as well as indirect relationships were computed using matrix multiplication. The MICMAC software then classified variables into four categories: 1) driving variables, 2) dependent variables, 3) linkage variables, and 4) autonomous variables.
Results indicated that policy-making, social anomie, and economic instability emerged as dominant drivers, with strong forward linkages but low dependency. In contrast, dependent outcomes included adolescents’ mental health, sense of worth, and social vitality. Linkage variables—such as the media lifeworld, social cohesion, and adolescent agency—functioned as mediating elements that transmitted the influence of macro-structures to micro-level outcomes.
The structural map produced illustrates a complex system in which adolescents’ hope is neither linear nor reducible to individual traits. Instead, it reflects an interplay between macro-structural forces, meso-level institutions, and micro-level psychological states.

3. Discussion & Analysis
The findings demonstrate that adolescents’ hope is embedded within a multilayered social system characterized by structural drivers and mediating pathways. Unlike prior studies that focused narrowly on individual attitudes, this study highlights the decisive role of macro-policies and systemic conditions. Policy-making, economic instability, and social anomie represent “structural levers” capable of shaping the trajectory of adolescents’ hope. This resonates with international research linking social structures to youth well-being.
Equally significant are the intermediary variables that bridge structural and individual domains. For instance, media life worlds not only reflect macro-discourses but also directly influence adolescents’ sense of agency, social connectedness, and outlook. Social cohesion and cultural transformations further mediate this process by either amplifying or mitigating systemic disruptions. The presence of such mediators underscores the importance of adopting multi-level interventions rather than focusing solely on individual counseling or psychological support.
These results also carry implications for theories of hope. Hope should be conceptualized not merely as an individual cognitive state but as a relational and systemic construct. Such a perspective aligns with sociological accounts of “collective hope” and systemic resilience. It also justifies methodological innovation: the MICMAC approach proved effective in uncovering both direct and indirect dynamics invisible to linear models.
From a policy perspective, strengthening adolescents’ hope requires simultaneous action on three levels: 1) reforming macro-policies to ensure stability and fairness; 2) fostering meso-level cohesion through educational and cultural institutions; and 3) empowering micro-level agency among adolescents. Without systemic reform at the top, interventions at the individual level will remain insufficient.

4. Conclusion
This study offers one of the first attempts to map the structural system influencing adolescents’ hope for the future in Iran. By integrating systematic review, expert input, and adolescent perspectives, it identified 91 factors and analyzed their interrelations through MICMAC. The results demonstrated that adolescents’ hope is a complex, multi-level phenomenon shaped primarily by macro-structural drivers—policy-making, economic stability, and social order—while mediated by meso-level cohesion and individual agency.
The research contributes theoretically by advancing a systemic perspective on hope that transcends individualistic models. Methodologically, it showcases the utility of MICMAC in analyzing social phenomena characterized by interdependence and feedback loops. Practically, it underscores the urgency of policy interventions aimed at stabilizing macro-structures and reinforcing social cohesion as preconditions for fostering adolescent hope.
Implications extend beyond the Iranian context. In societies undergoing rapid transformation, systemic approaches to youth hope and resilience may yield critical insights for both scholarship and policy. The findings call for cross-disciplinary collaboration—between sociology, psychology, education, and policy studies—to design interventions that address not only symptoms but also structural root causes.
In conclusion, fostering adolescents’ hope requires a holistic agenda that begins with structural reform, passes through cultural and media channels, and culminates in psychological and social empowerment. Without such systemic interventions, the challenge of declining hope among youth may persist, undermining both individual futures and collective social stability.

کلیدواژه‌ها English

Future Hope
Generation Z
Structural Analysis
MICMAC
Social Complexity
Iran
- ابتکاری، محمدحسین، (۱۳۹۷). «بررسی راه‌های افزایش امید به آینده در دانش‌آموزان با رویکرد اقدام‌پژوهی». ماهنامه شباک، ۴ (۲): ۴۱-۴۹. https://civilica.com/doc/820762
- اعتمادی، زهره؛ عباسپور، صبا؛ تیرگری، عبدالحکیم؛ و بگیان‌کوله‌مرزی، محمدجواد، (۱۴۰۲). «نقش میانجی افسردگی و ناامیدی در رابطه بین فشار روان‌شناختی، حساسیت به طرد شدن و شکست با ایده‌پردازی خودکشی نوجوانان». مجله روانپزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران، ۲۹ (۲): ۱۷۰-۱۸۷. http://dx.doi.org/10.32598/ijpcp.29.2.2950.2
- اکبری، حسین، (۱۳۹۵). هویت اجتماعی در شهر تهران: بررسی تجربی لایه‌های هویت اجتماعی در شهر تهران. تهران: مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران.
- اکبری، حسین؛ و مهدی‌زاده، نفیسه، (۱۴۰۳). «تحلیل سیستمی شبکه عوامل مؤثر بر امید به آینده». کنفرانس بین‌المللی تفکر سیستمی در عمل، ۳ (۳): ۵۴-۷۷. https://stinpconf.um.ac.ir/2023/fa/Home/Content/1105
- آزادفلاح، پرویز، (۱۳۹۷). «سازه‌های بنیادی امید اجتماعی». رشد آموزش علوم اجتماعی، ۲۱ (۲): ۳۱-۳۱.
- باپیری، امیدعلی؛ کلانتری، منیژه؛ نشاط‌دوست، حمیدطاهر؛ و عریضی، حمیدرضا، (۱۳۹۹). «تدوین الگوی معنا در زندگی و مقایسه اثربخشی آموزش مبتنی‌بر الگو با مفاهیم معناداری فرانکل بر ناامیدی و افکار خودکشی دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه». علوم روانشناختی، ۱۹ (۹۴): ۱۲۴۳-۱۲۵۶. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.17357462.1399.19.94.10.4
- ترنر، جاناتان اچ.، (۱۳۹۹). نظریه‌های نوین جامعه‌شناسی. ترجمۀ علی‌اصغر مقدسی و مریم سروش، تهران: نشر جامعه‌شناسان.
- حسن‌زاده، رمضان؛ قاسمی، حمیدمحمد؛ یدالله‌پور، بهروز؛ و رودباری‌شهمیری، خدیجه، (۱۳۹۱). «راه‌های تقویت امید به آینده از منظر قرآن و روایات». مجله دانشگاه علوم پزشکی بابل، ۱۵ (۱): ۸۲-۸۸. http://dx.doi.org/10.18869/acadpub.jbums.15.1.82
- حسین‌زاده فرمی، مهدی، (۱۳۹۸). «پایش فعالیت‌های گروهی دانشجویی: تقویت توانمندی فرهنگی و اجتماعی دانشجویان در جهت افزایش امید اجتماعی». در: هادی خانیکی (ویراستار)، امید اجتماعی: چیستی، وضعیت و سبب‌شناسی: ۲۸۱-۲۹۹. تهران: پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی با همکاری مؤسسه رحمان.
- حیدرپور، امید؛ و بزی‌تنها، فاطمه، (۱۳۹۸). «تضمین حقوق شهروندی در نظام سیاسی شهروندمدار و تثبیت مؤلفه‌های رفاه و امید اجتماعی». در: هادی خانیکی (ویراستار)، امید اجتماعی: چیستی، وضعیت و سبب‌شناسی: ۴۹۱-۵۱۱. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی با همکاری مؤسسه رحمان.
- خانیکی، هادی، (۱۳۹۸). امید اجتماعی: چیستی، وضعیت و سبب‌شناسی. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی با همکاری مؤسسه رحمان.
- رضاپور میرصالح، یاسر؛ اخوت، مهرنوش؛ و امینی، راضیه، (۱۴۰۱). «رابطه ادراک نوجوان از تعارض والدین با بهزیستی روانشناختی و ناامیدی در دانش‌آموزان دختر نوجوان: بررسی نقش میانجی شیوه‌های مقابله». رویش روان‌شناسی، ۱۱ (۲): ۱۱۷-۱۳۲. http://frooyesh.ir/article-1-3331-fa.html
- رورتی، ریچارد، (۱۴۰۰). فلسفه و امید اجتماعی. ترجمۀ عبدالحسین آذرنگ و نگار نادری، تهران: نشر نی.
- سلطانی، سعید؛ و علیزاده‌اقدم، محمدباقر، (۱۴۰۲). «تحلیل ساختاری نقش عوامل سرمایه‌ای در امید به آینده جوانان؛ مورد مطالعه: جوانان استان آذربایجان شرقی». مطالعات راهبردی ورزش و جوانان، ۲۲ (۶۱): ۱۳-۳۵. https://doi.org/10.22034/ssys.2022.2200.2572
- سوری، حسین، (۱۳۹۴). «تأثیر آموزش معنادرمانی گروهی بر ناامیدی و پرخاشگری دانش‌آموزان پسر دبیرستان». دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، ۱۶ (۵۹): ۱۱۸-۱۲۵. https://sanad.iau.ir/Journal/jsrp/Article/892706
- شاهسواری، زهرا، (۱۳۹۷). «بررسی تأثیر معنادرمانی گروهی (با رویکرد دینی) بر پرخاشگری و ناامیدی دانش‌آموزان». خانواده و پژوهش، ۱۵ (۲): ۶۷-۸۶. http://qjfr.ir/article-1-692-fa.html
- شفیع‌پور مطلق، فرهاد؛ و ترابی‌نهاد، منیره، (۱۳۹۷). «رابطه استرس تحصیلی، بی‌انگیزگی تحصیلی و خودپنداره منفی تحصیلی با احساس بی‌هویتی اجتماعی مبتنی‌بر واسطه‌گری ناامیدی تحصیلی». آموزش و ارزشیابی (علوم تربیتی)، ۱۱ (۴۳): ۴۵-۶۸. https://sid.ir/paper/183597/fa
- طوافی، پویا؛ و سروری، جمشید، (۱۴۰۰). «تحلیل جامعه‌شناختی شاخص‌های سلامت اجتماعی و ارتباط آن با امید به آینده؛ مورد مطالعه: شهروندان کلانشهر اهواز». دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی، ۴ (۴۰): ۱۶-۳۳. https://jonahs.ir/showpaper/5893257
- عباس‌زاده، محمد؛ علیزاده‌اقدم، محمدباقر؛ دولتی، علی؛ و موسوی، آرزو، (۱۳۹۵). «مطالعه نقش دینداری در توسعه امید به آینده در بین شهروندان آذرشهر». دین و سلامت، ۴ (۱): ۴۷-۵۶. http://jrh.mazums.ac.ir/article-1-304-fa.html
- عظیمی، میترا؛ ابراهیمی، مریم؛ و جعفری، فاطمه، (۱۳۹۸). «چیستی امید اجتماعی و معیارهای سنجش آن: مطالعه موردی شهر تهران». در: هادی خانیکی (ویراستار)، امید اجتماعی: چیستی، وضعیت و سبب‌شناسی: ۱۵۷-۱۷۳. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
- علیزاده‌اقدم، محمدباقر، (۱۳۹۱). «بررسی میزان امید به آینده در بین دانشجویان و عوامل مؤثر بر آن». جامعه‌شناسی کاربردی، ۲۳ (۴): ۱۸۹-۲۰۶. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.20085745.1391.23.4.10.9
- فاضلی، محمد، (۱۳۹۸). «امید اجتماعی، دولت فروتن و موفقیت‌های کوچک». در: هادی خانیکی (ویراستار)، امید اجتماعی: چیستی، وضعیت و سبب‌شناسی: ۲۸۱-۲۹۹. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی با همکاری مؤسسه رحمان.
- فرجی، رباب؛ باباپور خیرالدین، جلیل؛ و بخشی‌پور رودسری، عباس، (۱۴۰۲). «بررسی نقش میانجی ناامیدی در رابطه بین آلکسی‌تایمیا، تکانشگری، تحمل پریشانی و خودانتقادی با خودجرحی غیرخودکشی در نوجوانان». پژوهش‌های نوین روانشناختی، ۱۸ (۷۱): ۱۷۸-۱۸۸. https://doi.org/10.22034/jmpr.2023.54628.5340
- کرمی‌دولتشاه، پریسا؛ تقوائی‌نیا، علی؛ و نیکدل، فریبرز، (۱۳۹۸). «نیازهای روانشناختی اساسی و روان‌درستی فاعلی: نقش میانجی امید و چشم‌انداز آینده». علوم روانشناختی، ۸۲: ۱۱۵۱-۱۱۶۳. https://psychologicalscience.ir/browse.php?a_id=478&sid=1&slc_lang=fa
- گلستانی‌نیا، ندا؛ شهنی‌ییلاق، منیژه؛ و مکتبی، غلامحسین، (۱۳۹۳). «بررسی رابطه علّی خودکارآمدی تحصیلی و مشوق‌های انگیزشی منفی با عملکرد تحصیلی با میانجی‌گری ادراک کنترل، ارزش تکلیف، امید و ناامیدی در دانش‌آموزان دختر سال دوم دبیرستان». روان‌شناسی مدرسه، ۳ (۱): ۵۴-۸۳. https://jsp.uma.ac.ir/article_160.html
- گیدنز، آنتونی، (۱۳۹۹). جامعه‌شناسی. ترجمۀ منوچهر صبوری. تهران: نشر نی.
- مالمیر، مهدی؛ امیرپناهی، محمد؛ و شکریانی، محسن، (۱۳۹۸). «وضعیت امید اجتماعی در استان‌های کشور: وضع موجود و آینده». در: هادی خانیکی (ویراستار)، امید اجتماعی: چیستی، وضعیت و سبب‌شناسی: ۲۴۳-۲۵۹. تهران: پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی با همکاری مؤسسه رحمان.
- مدنی‌قهفرخی، سعید، (۱۳۹۸). «جنبش‌های اجتماعی و دیالکتیک امید و ناامیدی». در: هادی خانیکی (ویراستار)، امید اجتماعی: چیستی، وضعیت و سبب‌شناسی. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی با همکاری مؤسسه رحمان.
- مرادی، علی؛ و صفاریان، محسن، (۱۳۹۷). «مطالعه رابطه بین سرمایۀ اجتماعی و امید به آینده با بی‌تفاوتی جوانان؛ مورد مطالعه: شهر کرمانشاه». مدیریت سرمایۀ اجتماعی، ۵ (۳): ۳۸۵-۴۱۰. https://doi.org/10.22059/jscm.2018.265081.1677
- مردانی‌فر، فهیمه؛ ظهیری‌نیا، مصطفی؛ و رستگار، یاسر، (۱۳۹۸). «سرمایۀ اجتماعی و امید به آینده در میان دانشجویان؛ مطالعه دانشگاه‌های شهر بندرعباس». مدیریت سرمایۀ اجتماعی، ۶ (۱): ۸۵-۱۰۴. https://doi.org/10.22059/jscm.2019.256221.1587
- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، (۱۳۹۳). ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان: موج دوم. تهران: دفتر طرح‌های ملی.
- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، (۱۴۰۲). ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان: موج چهارم. تهران: دفتر طرح‌های ملی.
References
- Abbaszadeh, M., Alizadeh-Aghdam, M. B., Dolati, A. & Mousavi, A., (2016). “The Role of Religiosity in the Development of Hope for the Future among the Citizens of Azarshahr”. Religion and Health, 4(1): 47-56. (In Persian).
- Akbari, H. & Mahdizadeh, N., (2024). “A Systemic Analysis of the Network of Factors Affecting Hope for the Future”. International Conference on Systems Thinking in Practice, 3(3): 54-77. (In Persian).
- Akbari, H., (2016). Social Identity in Tehran: An Empirical Study of the Layers of Social Identity in Tehran. Tehran: Center for Studies and Planning of Tehran. (In Persian).
- Aldridge, J. M. & McLure, F., (2024). “Investigating the Influence of the School Climate of Church-Based Schools on Students’ Moral Identity Development and Hope for the Future”. Learning Environments Research, 27: 971-993. https://doi.org/10.1007/s10984-024-09515-y
- Alfano, M., (2013). “The Most Agreeable of All Vices: Nietzsche as Virtue Epistemologist”. British Journal for the History of Philosophy, 21(4): 767-790. https://doi.org/10.1080/09608788.2012.733308
- Alizadeh-Aghdam, M. B., (2013). “An Investigation of Hope for the Future among University Students and Its Effective Factors”. Applied Sociology, 23(4): 189-206. (In Persian).
- Arango Morales, X. A. & Cuevas Pérez, V. A., (2014). Método de análisis estructural: matriz de impactos cruzados multiplicación aplicada a una clasificación (MICMAC). Universidad Autónoma de Nuevo León.
- Azadfallah, P., (2019). “Fundamental Constructs of Social Hope”. Roshd Teaching Social Sciences, 21(2): 31-31, Serial No. 78. (In Persian).
- Azimi, M., Ebrahimi, M. & Jafari, F., (2019). “What Is Social Hope and Its Measurement Criteria: A Case Study in Tehran”. In: H. Khaniki (Ed.), Social Hope: Concept, Status, and Causation: 157-173. Tehran: Institute for Cultural and Social Studies. (In Persian).
- Bapiri, O. A., Kalantari, M., Neshat-Doust, H. T. & Arizi, H. R., (2020). “Developing a Model of Meaning in Life and Comparing the Effectiveness of Model-Based Training with Frankl’s Concepts of Meaningfulness on Hopelessness and Suicidal Ideation among Female High School Students”. Psychological Science, 19(94): 1243-1256. (In Persian).
- Becker-Weidman, E. G., Reinecke, M. A., Jacobs, R. H., Martinovich, Z., Silva, S. G. & March, J. S., (2009). “Predictors of Hopelessness among Clinically Depressed Youth”. Behavioural and Cognitive Psychotherapy, 37(3): 267-291. https://doi.org/10.1017/S1352465809005207
- Benjumea-Arias, M., Castañeda, L. & Valencia-Arias, A., (2016). “Structural Analysis of Strategic Variables through MICMAC Use: Case Study”. Mediterranean Journal of Social Sciences, 7(4): 11-19. https://doi.org/10.5901/mjss.2016.v7n4p11
- Benson, P. L., Roehlkepartain, E. C. & Rude, S. P., (2003). “Spiritual Development in Childhood and Adolescence: Toward a Field of Inquiry”. Applied Developmental Science, 7(3): 205-213. https://doi.org/10.1207/S1532480XADS0703_12
- Bernardo, A. B. I., (2010). “Extending Hope Theory: Internal and External Locus of Trait Hope”. Personality and Individual Differences, 49(8): 944-949. https://doi.org/10.1016/j.paid.2010.07.036.
- Chang, E. C., Sanna, L. J., Hirsch, J. K. & Jeglic, E. L., (2010). “Loneliness and Negative Life Events as Predictors of Hopelessness and Suicidal Behaviors in Hispanics: Evidence for a Diathesis-Stress Model”. Journal of Clinical Psychology, 66(12): 1242-1253. https://doi.org/10.1002/jclp.20721
- Cheung, C.-K. & Ngai, N.-P., (2010). “Training to Raise Unemployed Youth’s Work Commitment in Tianjin”. Children and Youth Services Review, 32(2): 298-305. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2009.09.010
- Colla, R., Williams, P., Oades, L. G. & Camacho-Morles, J., (2022). “‘A New Hope’ for Positive Psychology: A Dynamic Systems Reconceptualization of Hope Theory”. Frontiers in Psychology, 13: 809053. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.809053
- Dhirasasna, N. & Sahin, O., (2019). “A Multi-Methodology Approach to Creating a Causal Loop Diagram”. Systems, 7(3): 42. https://doi.org/10.3390/systems7030042
- Ebtekari, M. H., (2018). “Investigating Ways to Increase Hope for the Future among Students through an Action Research Approach”. Shabak Monthly, 4(2): 41-49, Serial No. 33. (In Persian).
- Erçetin, Ş. Ş., Güngör, H. & Hamedoğlu, M., (2020). “Determination of the Factors Affecting Future Expectations of Young People”. Journal of Family Counseling and Education, 5(1): 35-59. https://doi.org/10.32568/jfce.721817
- Etemadi, Z., Abbaspour, S., Tirgari, A. & Bagian-Koulemarzi, M. J., (2023). “The Mediating Role of Depression and Hopelessness in the Relationship between Psychological Strain, Rejection Sensitivity, and Defeat with Adolescent Suicidal Ideation”. Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology, 29(2): 170-187. https://doi.org/10.32598/ijpcp.29.2.2950.2 (In Persian).
- Faraji, R., Babapour Kheiraldin, J. & Bakhshipour Roudsari, A., (2023). “Investigating the Mediating Role of Hopelessness in the Relationship between Alexithymia, Impulsivity, Distress Tolerance, Self-Criticism and Non-Suicidal Self-Injury in Adolescents”. Journal of Modern Psychological Researches, 18(71): 178-188. https://doi.org/10.22034/JMPR.2023.54628.5340 (In Persian).
- Fazeli, M., (2019). “Social Hope, Modest Government, and Small Successes”. In: H. Khaniki (Ed.), Social Hope: Concept, Status, and Causation: 281-299. Tehran: Institute for Cultural and Social Studies & Rahman Institute. (In Persian).
- Giddens, A., (2020). Sociology (M. Sabouri, Trans.). Tehran: Nashr-e Ney. (In Persian).
- Gili, G. & Mangone, E., (2023). “Is a Sociology of Hope Possible? An Attempt to Recompose a Theoretical Framework and a Research Programme”. The American Sociologist, 54(1): 7-35. https://doi.org/10.1007/s12108-022-09539-y
- Girgin, G., (2009). “Evaluation of the Factors Affecting Loneliness and Hopelessness among University Students in Turkey”. Social Behavior and Personality, 37(6): 811-818. https://doi.org/10.2224/sbp.2009.37.6.811
- Golestaninia, N., Shahni-Yeylagh, M. & Maktabi, G. H., (2014). “The Causal Relationship of Academic Self-Efficacy and Negative Motivational Incentives with Academic Performance through the Mediation of Perceived Control, Task Value, Hope, and Hopelessness among Female High School Students”. School Psychology, 3(1): 54-83. (In Persian).
- Gravlee, G. S., (2020). “Hope in Ancient Greek Philosophy”. In: S. C. van den Heuvel (Ed.), Historical and Multidisciplinary Perspectives on Hope: 3-23. Cham: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-46489-9_1
- Güngör, H. & Erçetin, Ş. Ş., (2021). “Factors Affecting Future Expectations of 12th Grade Students’ Preparation for Higher Education in Schools”. Sakarya University Journal of Education, 11(2): 220-246. https://doi.org/10.19126/suje.794965
- Haatainen, K. M., Tanskanen, A., Kylmä, J., Honkalampi, K., Koivumaa-Honkanen, H., Hintikka, J., Antikainen, R. & Viinamäki, H., (2003). “Stable Hopelessness and Its Predictors in a General Population: A 2-Year Follow-Up Study”. Suicide and Life-Threatening Behavior, 33(4): 373-380. https://doi.org/10.1521/suli.33.4.373.25237
- Hassanzadeh, R., Ghasemi, H. M., Yadollahpour, B. & Roudbari-Shahmiri, K., (2013). “Ways of Strengthening Hope for the Future from the Perspective of the Quran and Hadiths”. Journal of Babol University of Medical Sciences, 15(1): 82-88. (In Persian).
- Heaven, P. & Ciarrochi, J., (2008). “Parental Styles, Gender and the Development of Hope and Self-Esteem”. European Journal of Personality, 22(8): 707-724. https://doi.org/10.1002/per.699
- Heydarpour, O. & Bazi-Tanha, F., (2019). “Guaranteeing Citizenship Rights in a Citizen-Oriented Political System and Consolidating the Components of Welfare and Social Hope”. In: H. Khaniki (Ed.), Social Hope: Concept, Status, and Causation: 491-511. Tehran: Institute for Cultural and Social Studies & Rahman Institute. (In Persian).
- Hossein-Zadeh Fermi, M., (2019). “Monitoring Student Group Activities: Enhancing Students’ Cultural and Social Capabilities to Increase Social Hope”. In: H. Khaniki (Ed.), Social Hope: Concept, Status, and Causation: 281-299. Tehran: Institute for Cultural and Social Studies & Rahman Institute. (In Persian).
- Howe, N. & Strauss, W., (1992). “The New Generation Gap”. The Atlantic Monthly, 270: 67-89.
- Inglehart, R. & Welzel, C., (2005). Modernization, Cultural Change, and Democracy: The Human Development Sequence. Cambridge: Cambridge University Press.
- Jayatissa, K. A. D. U., (2023). “Generation Z- A New Lifeline: A Systematic Literature Review”. Sri Lanka Journal of Social Sciences and Humanities, 3(2): 179-186. https://doi.org/10.4038/sljssh.v3i2.110
- Karami Dolatshah, P., Taghvainia, A. & Nikdel, F., (2020). “Basic Psychological Needs and Subjective Well-Being: The Mediating Role of Hope and Future Perspective”. Psychological Science, 82: 1151-1163. (In Persian).
- Khaniki, H., (2019). Social Hope: Concept, Status, and Causation. Tehran: Institute for Cultural and Social Studies & Rahman Institute. (In Persian).
- Kobau, R., Seligman, M. E. P., Peterson, C., Diener, E., Zack, M. M., Chapman, D. & Thompson, W., (2011). “Mental Health Promotion in Public Health: Perspectives and Strategies from Positive Psychology”. American Journal of Public Health, 101(8): e1-e9. https://doi.org/10.2105/AJPH.2010.300083
- Larson, R. W., Wilson, S. & Mortimer, J. T., (2002). “Conclusions: Adolescents’ Preparation for the Future”. Journal of Research on Adolescence, 12(1): 159-166. https://doi.org/10.1111/1532-7795.00029
- Madani-Ghahfarokhi, S., (2019). “Social Movements and the Dialectic of Hope and Hopelessness”. In: H. Khaniki (Ed.), Social Hope: Concept, Status, and Causation, Tehran: Institute for Cultural and Social Studies & Rahman Institute. (In Persian).
- Malmir, M., Amirpanahi, M. & Shokriani, M., (2019). “The State of Social Hope in Iranian Provinces: Current Situation and Future Prospects”. In: H. Khaniki (Ed.), Social Hope: Concept, Status, and Causation: 243-259. Tehran: Institute for Cultural and Social Studies & Rahman Institute. (In Persian).
- Marcia, J. E., (1966). “Development and Validation of Ego-Identity Status”. Journal of Personality and Social Psychology, 3(5): 551-558. https://doi.org/10.1037/h0023281
- Marcia, J. E., (2002). “Identity and Psychosocial Development in Adulthood”. Identity: An International Journal of Theory and Research, 2(1): 7-28. https://doi.org/10.1207/S1532706XID0201_02
- Marco, J. H., Pérez, S. & García-Alandete, J., (2016). “Meaning in Life Buffers the Association between Risk Factors for Suicide and Hopelessness in Participants with Mental Disorders”. Journal of Clinical Psychology, 72(7): 689-700. https://doi.org/10.1002/jclp.22285
- Mardanifar, F., Zahiri-Nia, M. & Rastgar, Y., (2019). “Social Capital and Hope for the Future among University Students: A Study of Universities in Bandar Abbas”. Social Capital Management, 6(1): 85-104. (In Persian).
- McCoy, H. & Bowen, E. A., (2015). “Hope in the Social Environment: Factors Affecting Future Aspirations and School Self-Efficacy for Youth in Urban Environments”. Child and Adolescent Social Work Journal, 32(2): 131-141. https://doi.org/10.1007/s10560-014-0343-7
- Ministry of Culture and Islamic Guidance, (2023). Values and Attitudes of Iranians: Fourth Wave. Tehran: National Surveys Office. (In Persian).
- Ministry of Culture and Islamic Guidance, (2014). Values and Attitudes of Iranians: Second Wave. Tehran: National Surveys Office. (In Persian).
- Moradi, A. & Safarian, M., (2018). “The Relationship between Social Capital and Hope for the Future with Youth Apathy: A Case Study of Kermanshah”. Social Capital Management, 5(3): 385-410. https://doi.org/10.22059/jscm.2018.265081.1677 (In Persian).
- Morselli, D., (2017). “Contextual Determinants of Hopelessness: Investigating Socioeconomic Factors and Emotional Climates”. Social Indicators Research, 133(1): 373-393. https://doi.org/10.1007/s11205-016-1346-x
- Musetti, A., Schimmenti, A. & Corsano, P., (2021). “Mass Media Influences on Body Image and Body Esteem in Female Adolescents: The Mediating Role of Hopeful Future Expectations”. Atlantic Journal of Communication, 29(4): 189-201. https://doi.org/10.1080/15456870.2020.1742716
- Page, R. M., (1991). “Loneliness as a Risk Factor in Adolescent Hopelessness”. Journal of Research in Personality, 25(2): 189-195. https://doi.org/10.1016/0092-6566(91)90014-H
- Parsakia, K., Rostami, M., Darbani, S. A., Saadati, N. & Navabinejad, Sh.(2023). “Explanation of the concept of generation disjunction in studying generation z”. jayps, 4(2): 136-142. https://doi.org/10.61838/kman.jayps.4.2.15
- Peter, G. & Pai, R., (2024). “Analyzing Drivers and Barriers of IMC in Healthcare: A Structural Approach Using M-TISM and MICMAC”. Journal of Informatics Education and Research, 4(3): 4038-4049. https://doi.org/10.52783/jier.v4i3.1792
- Rezapur Mirsaleh, Y., Akhavat, M. & Amini, R., (2022). “The Relationship between Adolescents’ Perception of Parental Conflict with Psychological Well-Being and Hopelessness among Adolescent Female Students: The Mediating Role of Coping Styles”. Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal, 11(2): 117-132. (In Persian).
- Rognli, E. W. & Fjermestad, K. W., (2023). “Informant Discrepancy in Report of Parent-Adolescent Conflict as a Predictor of Hopelessness among Depressed Adolescents: A Replication Study”. Journal of Child and Family Studies, 32(8): 2522-2531. https://doi.org/10.1007/s10826-023-02610-3
- Rorty, R., (2021). Philosophy and Social Hope (A. Azarang & N. Naderi, Trans.). Tehran: Nashr-e Ney. (In Persian).
- Saxena, J. P., Sushil & Vrat, P., (1990). “Impact of Indirect Relationships in Classification of Variables—A MICMAC Analysis for Energy Conservation”. Systems Research, 7(4): 245-253. https://doi.org/10.1002/sres.3850070404.
- Schornick, Z. T., Ellis, N. E., Ray, E. M., Snyder, B.-J. & Thomas, K. J., (2023). “Hope That Benefits Others: A Systematic Literature Review of Hope Theory and Prosocial Outcomes”. International Journal of Applied Positive Psychology, 8(1): 37-61. https://doi.org/10.1007/s41042-022-00084-0
- Shafipour Motlagh, F. & Torabi-Nejad, M., (2018). “The Relationship of Academic Stress, Academic Amotivation, and Negative Academic Self-Concept with Social Identitylessness through the Mediation of Academic Hopelessness”. Education and Evaluation, 11(43): 45-68. (In Persian).
- Shahsavari, Z., (2018). “The Effect of Group Logotherapy with a Religious Approach on Aggression and Hopelessness among Students”. Family and Research, 15(2): 67-86. (In Persian).
- Şimşek, H., (2012). “Future Expectations of High School Students in Southeastern Turkey: Factors behind Future Expectations”. Journal of Theoretical Educational Science, 5(1): 90-109.
- Snyder, C. R., Harris, C., Anderson, J. R., Holleran, S. A., Irving, L. M., Sigmon, S. T., Yoshinobu, L., Gibb, J., Langelle, C. & Harney, P., (1991). “The Will and the Ways: Development and Validation of an Individual-Differences Measure of Hope”. Journal of Personality and Social Psychology, 60(4): 570-585. https://doi.org/10.1037/0022-3514.60.4.570
- Snyder, C. R., Rand, K. L. & Sigmon, D. R., (2001). “Hope Theory: A Member of the Positive Psychology Family”. In C. R. Snyder & S. J. Lopez (Eds.), Handbook of Positive Psychology: 257-276. Oxford: Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780195135336.003.0019
- Soltani, S. & Alizadeh-Aghdam, M. B., (2023). “Structural Analysis of the Role of Capital Factors in Young People’s Hope for the Future: A Study of Youth in East Azerbaijan Province”. Strategic Studies of Sport and Youth, 22(61): 13-35. (In Persian).
- Souri, H., (2015). “The Effect of Group Logotherapy Training on Hopelessness and Aggression among Male High School Students”. Knowledge and Research in Applied Psychology, 16(59): 118-125. (In Persian).
- Spencer, J., Davidson, H. & White, V., (1997). “Helping Clients Develop Hopes for the Future”. American Journal of Occupational Therapy, 51(3): 191-198. https://doi.org/10.5014/ajot.51.3.191
- Stoddard, S. A. & Pierce, J., (2015). “Promoting Positive Future Expectations during Adolescence: The Role of Assets”. American Journal of Community Psychology, 56(3-4): 332-341. https://doi.org/10.1007/s10464-015-9754-7.
- Stotland, E., (1969). The Psychology of Hope. San Francisco: Jossey-Bass.
- Suh, H.-S. & Ko, D.-W., (2021). “A Structural Framework on Psychological Adaptation and Sequential Changes during the COVID-19 Pandemic”. Korean Psychological Journal of Culture and Social Issues, 27(4): 351-389.
- Tavafi, P. & Sarvari, J., (2021). “A Sociological Analysis of Social Health Indicators and Their Relationship with Hope for the Future: A Study of Citizens of Ahvaz Metropolis”. New Achievements in Humanities Studies, 4(40): 16-33. (In Persian).
- Terpe, S., (2016). “Negative Hopes: Social Dynamics of Isolating and Passive Forms of Hope”. Sociological Research Online, 21(1): 188-196. https://doi.org/10.5153/sro.3799
- Turner, J. H., (2020). New Sociological Theories (A. A. Moghaddasi & M. Soroush, Trans.). Tehran: Jame’e-Shenāsān Publications. (In Persian).
- Twenge, J. M., Campbell, W. K. & Freeman, E. C., (2012). “Generational Differences in Young Adults’ Life Goals, Concern for Others, and Civic Orientation, 1966-2009”. Journal of Personality and Social Psychology, 102(5): 1045-1062. https://doi.org/10.1037/a0027408
- Yilmaz, V. & Türküm, A. S., (2008). “Factors Affecting Hopelessness Levels of Turkish Preteenagers Attending Primary School: A Structural Equation Model”. Social Behavior and Personality, 36(1): 19-26. https://doi.org/10.2224/sbp.2008.36.1.19
پژوهش های جامعه شناسی معاصر
دوره 15، شماره 28
شهریور 1405
صفحه 9-40